Тұрғындар

Тұрғындар

Шу ауданы – облыстың оңтүстік-шығысында орналасқан әкімшілік бөлік. Мойынқұм, Қордай, Меркі, Т.Рысқұлов аудандарымен және Қырғызстан Республикасымен шекаралас жатыр. Аудан орталығы – Төле би ауылынан облыс орталығы – Тараз қаласына дейінгі қашықтық 265 км (шақырым).

 

Жер аумағы 12030,3 шаршы шақырым.

 

Халқының саны 98087 адам (2015). Оның қазақ – 71,3, орыс – 10,8, түрік – 5,9, әзірбайжан – 3,5, күрд – 3,3, ұйғыр – 1,1 пайызын құрайды. Бұлардан басқа да көптеген ұлт өкілдері бар.

 

Аудан аумағында 35 елді мекен бар. Бұлар 1 қалалық округке, 18 ауылдық, селолық округке біріктірілген.

 

Тұрғындары тығыз орналасқан елді мекендер: Шу қаласы бойынша 35002, ауылдардан: Төле биде – 20374, Қонаевта – 5928, Бірлікте – 3275, Көктөбеде – 2869, Белбасарда  – 3409, Балуан Шолақта – 1845 адам тұрады. Осылайша жалғаса береді.

Климаты тым континенттік, қысы біршама жұмсақ, жазы ыстық, аңызақты. Ауаның жылдық орташа температурасы  – 6-90 С, шілдеде – 24-250С. Кей күндері 35-40 градусқа жетеді.

 

Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 150-250 мм.

 

Аудан жерінен Шу өзені және оның алабындағы Ақсу, Тақтас, Қорағаты, Қайыңды, Сарғау, Майтас, Еспе, Шоқпар, Теректі, Ойранды, Шатыркөл, Үңгірлі өзендері ағады. Шу өзенінде ірі Тасөткел бөгені және Аспара, Ақсу, Новое, Тәтті, Шілік, Шөмішті атты шағын бөгендер салынған.

 

Аудан аймағында шағын көлдер де баршылық. Олар: Қаракөл, Бесқатын, Тоғызкөл, Сарықұдық, Шарқұдық, Жантақты,  Апанай, Қобы, Далаңқұдық, Тақыр, Қарақұдық, Алаботалы.

 

Аудан жерінің басым көбісі сұр, сортаңды сұр, құмдақ топырақты. Ал оңтүстігінде және оңтүстік-шығысында таулы өңір топырағы қоңыр, бозғылт-қоңыр, қызыл-қоңыр болып келеді.  Өзен аңғарлары бойында шалғынды сүр топырақты.

 

Мұнда өсімдік түрлері әр алуан. Атап айтқанда, жусан, боз,күйреуік, баялыш, бетеге, ши, қамыс, қарағаш, құрақ, көктерек, сексеуіл басымдау өседі.

 

Аудан алқабы мен тауларында қасқыр, түлкі, қоян, қарсақ, жабайы шошқа, ақбөкен, саршұнақ, аламан және т.б. кездеседі. Тіпті Шу өзені бойындағы ит тұмсығы кірмейтін ну қамыста жолбарыс мекендеген деп көнекөз қариялар айтып отыратын.

Соңғы жаңалықтар

IMG_7018 ҚОҒАМ
12.09.2018

Өзекті мәселелерді бақылауға алды БЕЙСЕНБІ КҮНІ ОБЛЫС ӘКІМІНІҢ ТАПСЫРМАСЫ БОЙЫНША, АРНАЙЫ БЕКІТІЛГЕН КЕСТЕГЕ САЙ АУДАНЫМЫЗҒА ОБЛЫС ӘКІМІНІҢ БАС ИНСПЕКТОРЫ ТЕРЛІКБАЕВ ӘЛІБЕК МАМЫТЖАНҰЛЫ КЕЛІП, ЖЕРГІЛІКТІ ТҰРҒЫНДАРМЕН КЕЗДЕСУ ӨТКІЗДІ (СУРЕТТЕ). «НҰР ОТАН» ПАРТИЯСЫ АУДАНДЫҚ ФИЛИАЛЫНЫҢ МӘЖІЛІС ЗАЛЫНДА ӨТКЕН ЖИЫНҒА АҒА БУЫН ӨКІЛДЕРІНЕН ҚҰРАЛҒАН ТӨЛЕ БИ АУЫЛЫНЫҢ ТҰРҒЫНДАРЫ ҚАТЫСТЫ. Төле би ауылдық округінің әкімі Е.Даберов жиынды ашып, облыстан келген қонақты таныстырып, көпшілікті жиынға белсене атсалысуға шақырды. Мұнан кейін сөз кезегін алған Ә.Терлікбаев: -Бүгінгі кездесудің мақсаты – ауылдың тыныс-тіршілігін назарға алып, тұрғындардың мемлекеттік мекемелер басшыларының халықпен байланысы, мекемелердің қызмет сапасы жөніндегі ойларын, оларға қатысты сын-пікірлерін тыңдап, елді мекендегі өзекті мәселелерді жоғарғы билік өкілдеріне жеткізіп, оңынан шешілуіне ықпал ету,-деп атап өтті. Сұрақ-жауап кезеңінде алғашқы болып сөз алған аудандық ардагерлер ұйымы кеңесінің мүшесі М.Шалғынбаев бірнеше уақыттан бері нақты шешімі табылмай келе жатқан көгілдір отынның құнына байланысты ойын ортаға салды. Сондай-ақ, осы сұрақ төңірегінде М.Уақтегі, Н.Бердиев, Ә.Орманов, И.Алиев сынды аға буын өкілдері де пікірлерімен бөлісті. Мысалы, М.Шалғынбай жоғарыдағы билік органдарына 1200-ден астам адамның қолы қойылған хат жіберілсе де, әлі күнге дейін ешбір оң нәтиже жоқтығын айтса, Н.Бердиев өзге аудандарда халықтың көңілінен шықпаған мердігер ұйым ол жерде жұмыс жасамайтындығын, ал бізде «Париев» ЖШС әлі де өз жұмысын жалғастырып отырғандығына ренішін жеткізді. Оның айтуынша, ауыл ішіндегі қалтасы қалың азаматтар көгілдір отынға қосылып, игілігін көруде, ал бір зейнетақыға қарап отырған зейнеткелер мен қаржылық мұршасы жетпейтін өзге де тұрғындар тек арман жетегінде келеді. Сондай-ақ, И.Алиев көгілдір отынға қосылу бойынша Ұлы Отан соғысына қатысушыларға теңестірілгендерге жеңілдік бар-жоғын сұраса, Ә.Орманов осыдан бірнеше жыл бұрын өз көшесіне орнатылған су құбырларының бірнеше жерден жарылып, әлі күнге дейін су атқылап тұратындықтан, су құбырларын түбегейлі жаңарту, «Аша» тұрғын алқабындағы көше жолына асфальт төсеу қажеттігін, өйткені, кешкі уақытта көшенің шаңынан таза ауамен тыныстауға мүмкіндік жоғын жеткізді. Сондай-ақ, аудандық қоғамдық кеңес төрағасы Е.Досымбаев Төле би ауылындағы жер асты суының көтерілу мәселесін алға тартып, оның алдын алмаса, жерді қамыс басып, шамамен бес жылдан соң тұрғындар 1000 гектар жерден айырылып қалатындығын айтты. Осы және өзге де ұсыныс-пікірлерді мұқият тыңдаған Әлібек Мамытжанұлы жер асты суының көтерілуі шын мәнінде мәнді мәселе екендігін айтып, алдағы уақытта облыс орталығында өтетін үлкен жиынға Е.Досымбаевты шақырып, мәселенің шешімін табуды сол жерде бірге қарастыратындығын жеткізді. Көше жолын асфальттау бойынша округ әкімі Е.Даберов қанағаттанарлық жауап берсе, Әлібек Мамытжанұлы көгілдір отынға қосылу құнын арзандату яғни, көпшіліктің аузынан түспей жүрген 82 756 теңге жөнінде жан-жақты зерделеп, жақын арада жауабын айтатындығын мәлімдеді. Динара БАТЫРХАИРОВА. Суретті түсірген автор.

Бейсенбі күні облыс әкімінің тапсырмасы бойынша, арнайы бекітілге...

Телефон қабылдау

8 (72638) 3 10 75