Қазақ тілінің жаңа белесі

IJN_7588
8 маусым 2018

Қазақ тілінің жаңа белесі

Латын әліпбиіне көшу туралы мәселе еліміз тәуелсіздік алған жылдардан бері мінбердегі маңызды мәселелердің бірі болып келеді. Бұл тіліміздің болашағы үшін дер кезінде қолға алынған ғылыми маңызы бар лайықты бастама. Тарихи шешім қабылданғалы бері бұл мәселе халық арасында қызу талқыға түсіп, қолдаулар білдіріліп, қазақ әліпбиінің жазу графикасын латын қаріпіне көшіру жайлы түсіндіру жұмыстары кеңінен жүргізілуде.

Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласында айтылған қазақ тілін біртіндеп латын әліпбиіне көшіру жұмыстарын жүргізу және тілге қамқорлық жасап, оның аясын кеңейту мақсатында облыс әкімдігі тілдерді дамыту басқармасының тапсырысы шеңберінде «Қазақстан ұйымдастырушылар қоғамы» қоғамдық бірлестігі «Қазақ тілі – ғажап тіл» атты семинар ұйымдастырды. Аудандық Мәдениет үйінде өткен семинарға мемлекеттік қызметшілер, білім беру, мәдениет және медицина саласының қызметкерлері шақырылды.

Аудан әкімінің орынбасары Ә.Ә.Балқыбеков жиынды жүргізіп, облыстан келген қонақтарды таныстырды. Тақырып төңірегінде сөз сөйлеген облыс әкімдігі тілдерді дамыту басқармасының басшысы С.С.Құрманбекова, М.Х.Дулати атындағы ТарМУ-дың «Дулатитану» ғылыми зерттеу орталығының директоры, ф.ғ.д., профессор С.О.Құлбарақ, облыстық «77 ТВ» телеарнасының тілшісі М.Тоқмолдаева  қатысушыларды латын графикасына көшу бағытында жүргізілетін жұмыстармен таныстырды. Яғни, биылғы жылдың 13 наурызында ҚР Үкіметінің басшысы 2025 жылға дейін латын графикасына өтуге байланысты 3 кезеңнен тұратын ұлттық жоспар қабылдады. Ол 53 пунктен тұрады. Еліміз оның бірінші кезеңіне кірісіп те кетті. Яғни, халықтың көзін латын әліпбиіне үйрету үшін газет беттерінде мақалалар жарияланып, телеарналарда насихатталып, тіл жанашырлары арқылы насихат жұмыстары жүргізілуде. Ал, маусым айының аяғына дейін республика көлемінде осы бағытта маманданған журналистер тобы құрылады. Ал, ағымдағы жылдың қыркүйек айында орфоэпиялық және орфографиялық сөздіктер, желтоқсан айында емле ережелері дайын болады. 2019 жылдан бастап 2025 жылға дейін барлық білім беру мекемелерінің педагогтары біліктілікті арттыру курстарынан өтеді. Мемлекеттік қызметшілер 2019-2021 жылдар аралығында мемлекеттік басқару академиясы арқылы курстан өтетін болады. 2021 жылдан бастап жергілікті жерлердегі әкімдердің қаулылары, басқарма бұйрықтары латын графикасымен жасалады. 2024 жылдың желтоқсан айынан бастап іс-қағаздардың барлығы жаңа әліпби негізінде жүргізіледі.

С.Құрманбекованың айтуынша, жоғарыда аталған жұмыстарды жүзеге асыру аясында биылғы жылдың өзінде облыс көлемінде 1019 іс-шара өткізіліп, тілдерді дамыту басқармасы 3 әлеуметтік жоба жариялап, жоба арқылы латын графикасын насихаттауға бағытталған тағы 51 шара ұйымдастырған. Жиын соңында тіл жанашырлары жиынға қатысушы сала қызметкерлеріне, ауыл әкімдеріне жергілікті тұрғындарға насихат жұмыстарын жиі жүргізіп отырудың маңызды екендігін айтты.

Балнұр ЖЕКСЕНБЕКҚЫЗЫ.

Соңғы жаңалықтар

IMG_7018 ҚОҒАМ
12.09.2018

Өзекті мәселелерді бақылауға алды БЕЙСЕНБІ КҮНІ ОБЛЫС ӘКІМІНІҢ ТАПСЫРМАСЫ БОЙЫНША, АРНАЙЫ БЕКІТІЛГЕН КЕСТЕГЕ САЙ АУДАНЫМЫЗҒА ОБЛЫС ӘКІМІНІҢ БАС ИНСПЕКТОРЫ ТЕРЛІКБАЕВ ӘЛІБЕК МАМЫТЖАНҰЛЫ КЕЛІП, ЖЕРГІЛІКТІ ТҰРҒЫНДАРМЕН КЕЗДЕСУ ӨТКІЗДІ (СУРЕТТЕ). «НҰР ОТАН» ПАРТИЯСЫ АУДАНДЫҚ ФИЛИАЛЫНЫҢ МӘЖІЛІС ЗАЛЫНДА ӨТКЕН ЖИЫНҒА АҒА БУЫН ӨКІЛДЕРІНЕН ҚҰРАЛҒАН ТӨЛЕ БИ АУЫЛЫНЫҢ ТҰРҒЫНДАРЫ ҚАТЫСТЫ. Төле би ауылдық округінің әкімі Е.Даберов жиынды ашып, облыстан келген қонақты таныстырып, көпшілікті жиынға белсене атсалысуға шақырды. Мұнан кейін сөз кезегін алған Ә.Терлікбаев: -Бүгінгі кездесудің мақсаты – ауылдың тыныс-тіршілігін назарға алып, тұрғындардың мемлекеттік мекемелер басшыларының халықпен байланысы, мекемелердің қызмет сапасы жөніндегі ойларын, оларға қатысты сын-пікірлерін тыңдап, елді мекендегі өзекті мәселелерді жоғарғы билік өкілдеріне жеткізіп, оңынан шешілуіне ықпал ету,-деп атап өтті. Сұрақ-жауап кезеңінде алғашқы болып сөз алған аудандық ардагерлер ұйымы кеңесінің мүшесі М.Шалғынбаев бірнеше уақыттан бері нақты шешімі табылмай келе жатқан көгілдір отынның құнына байланысты ойын ортаға салды. Сондай-ақ, осы сұрақ төңірегінде М.Уақтегі, Н.Бердиев, Ә.Орманов, И.Алиев сынды аға буын өкілдері де пікірлерімен бөлісті. Мысалы, М.Шалғынбай жоғарыдағы билік органдарына 1200-ден астам адамның қолы қойылған хат жіберілсе де, әлі күнге дейін ешбір оң нәтиже жоқтығын айтса, Н.Бердиев өзге аудандарда халықтың көңілінен шықпаған мердігер ұйым ол жерде жұмыс жасамайтындығын, ал бізде «Париев» ЖШС әлі де өз жұмысын жалғастырып отырғандығына ренішін жеткізді. Оның айтуынша, ауыл ішіндегі қалтасы қалың азаматтар көгілдір отынға қосылып, игілігін көруде, ал бір зейнетақыға қарап отырған зейнеткелер мен қаржылық мұршасы жетпейтін өзге де тұрғындар тек арман жетегінде келеді. Сондай-ақ, И.Алиев көгілдір отынға қосылу бойынша Ұлы Отан соғысына қатысушыларға теңестірілгендерге жеңілдік бар-жоғын сұраса, Ә.Орманов осыдан бірнеше жыл бұрын өз көшесіне орнатылған су құбырларының бірнеше жерден жарылып, әлі күнге дейін су атқылап тұратындықтан, су құбырларын түбегейлі жаңарту, «Аша» тұрғын алқабындағы көше жолына асфальт төсеу қажеттігін, өйткені, кешкі уақытта көшенің шаңынан таза ауамен тыныстауға мүмкіндік жоғын жеткізді. Сондай-ақ, аудандық қоғамдық кеңес төрағасы Е.Досымбаев Төле би ауылындағы жер асты суының көтерілу мәселесін алға тартып, оның алдын алмаса, жерді қамыс басып, шамамен бес жылдан соң тұрғындар 1000 гектар жерден айырылып қалатындығын айтты. Осы және өзге де ұсыныс-пікірлерді мұқият тыңдаған Әлібек Мамытжанұлы жер асты суының көтерілуі шын мәнінде мәнді мәселе екендігін айтып, алдағы уақытта облыс орталығында өтетін үлкен жиынға Е.Досымбаевты шақырып, мәселенің шешімін табуды сол жерде бірге қарастыратындығын жеткізді. Көше жолын асфальттау бойынша округ әкімі Е.Даберов қанағаттанарлық жауап берсе, Әлібек Мамытжанұлы көгілдір отынға қосылу құнын арзандату яғни, көпшіліктің аузынан түспей жүрген 82 756 теңге жөнінде жан-жақты зерделеп, жақын арада жауабын айтатындығын мәлімдеді. Динара БАТЫРХАИРОВА. Суретті түсірген автор.

Бейсенбі күні облыс әкімінің тапсырмасы бойынша, арнайы бекітілге...

Телефон қабылдау

8 (72638) 3 10 75