Репрессия құрбандарын еске алды

MAI_7181
31 мамыр 2018

Репрессия құрбандарын еске алды

MAI_7199

Ел тарихындағы қасіретті парақтардың бірі – өткен ғасырдың отызыншы жылдарындағы қазақстандық зиялы қауым өкілдерінің жалған жаламен жапа шегіп, жазықсыз жазаға ұшырауы. Бұл кезең Қазақстан тарихына қаралы кезең болып енді. Ел үшін еңсе тіктесе де, саяси қуғын-сүргіннің құрбанына айналған ата-бабаларымыздың есімдерін мәңгі есте сақтап, оны өскелең ұрпақ алдында дәріптеу үшін ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Жарлығымен 1997 жыл  – Саяси қуғын-сүргін құрбандарын еске алу жылы болып белгіленгені баршаға аян. Сол уақыттан бері әр жыл сайын 31 мамыр – репрессия құрбандарын еске алу, өткенге тағзым етіп, тарихқа құрмет көрсету күні ретінде атап өтіліп келеді.

Осыған орай, бейсенбі күні аудандық орталық саябақтағы саяси қуғын-сүргіннің бейкүнә құрбандарына арналған ескерткіш алдында қалың қауымның қатысуымен митинг өтті. Әуелі аудан әкімі, аудандық мәслихат хатшысы, аудандық ардагерлер кеңесі ұйымының төрағасы бастаған аудан әкімдігінің бірнеше бөлімдері мен мекемелері, этномәдени бірлестіктердің өкілдері аталмыш ескерткішке гүл шоқтарын қойды. Көпшілік алдында аудан әкімі Қ.Досаев сөз алып, саяси қуғын-сүргін және ашаршылық құрбандарын еске алу күнінің мәніне тоқталып, жалған жала жолында құрбан болғандарды еске алу және есте сақтау қасиетті парыз екенін жеткізді.

-1930 жылдары Кеңес одағының құрамында болған Қазақстанда 103 мың адам саяси-қуғын сүргінге ұшырап, 25 мың адам ату жазасына кесілген. Олар одақ құрамында болған барлық халықтар мен ұлттардың бетке ұстар, интеллигенция өкілдері еді. Осы кезеңде қазақ халқының 40 пайызы қаза тапқан. Ал, Қазақстан аумағында орналасқан лагерьлерге өзге ұлт өкілдері жер аударылған.

Қазақстанда Қуғын-сүргін құрбандарын еске алу күні белгіленіп қана қоймай, түрлі жобалар жүргізілуде. Тәуелсіздік жылдарында күнәсіз жазаға ұшыраған 146,5 мың отандасымыздың есімдері жазылған 14 «Аза» кітабы жарыққа шықты. 1993 жылы «Жаппай қуғын-сүргін құрбандарын ақтау туралы» ҚР Заңы жарияланды. Заңнамаға сәйкес 340 мыңнан астам заңсыз қуғын-сүргінге ұшыраған азаматтар ақталды.

Бабаларымыз көрген бейнет пен адам төзгісіз азаптар өткен уақыттың еншісіне кетті. Енді,  егемен еліміздің ертеңі нұрлы болсын. Бүгінгі берекелі тірлігіміз ұзағынан болып, әр күніміз тыныштықпен атып, татулықпен батсын,-деген Қайрат Әскербекұлы көпшілікті ата-баба аманатына берік болуға шақырды (суретте).

Мұнан кейін репрессия құрбандарын еске алуға арналған бір минөттік үнсіздік жарияланды.

Келесі кезекте сөз алған «Ахыска түркілері» түрік этномәдени бірлестігінің төрағасы Б.Тагиров:

-Бұл жылдары Сталиндік режимнің озбыр саясаты ешбір себебін түсіндірместен, мыңдаған адамды туған жерінен алыстатып, ату жазасына тартқанын баршамыз білеміз. Өткен өмірге көз жүгірте отырып, біз яғни, жер аударылып келген түрлі ұлт өкілдері қиын тұстағы қазақ халқының рөлін түсіне білуіміз қажет. Бүгінде біз бір шаңырақ астындағы бір мақсат, бір мүддені көздеген бір халықпыз. Біздің міндетіміз – ортақ Отанымызды қорғау,-деп атап өтті.

Сондай-ақ, әл-Фараби атындағы орта мектеп оқушысы К.Алиева еркіндік пен теңдік, ұлтаралық татулық жайындағы өлең мен қара сөз оқыды. Митинг соңы М.Әуезов атындағы орта мектеп оқушылары ұсынған, сәбидің жылағаны емес, күлгенін еститін күнді аңсап, жалғыздықтан жабығып, алтын да, байлық та емес, бір үзім нанға зар болып, азапқа түссе де, жер аударылып келген, ұлты орыс, жас қызды мейірбандықпен бауырына басып, оған алдан қазақтың ақ таңы туатынын айтып, ізгіліктен үмітін үзбеген ананың өмірі сомдалған  «Ашаршылық азабы» атты көрініспен және аудандық Мәдениет үйінің өнерпазы орындаған мұңлы әуенмен аяқталды (суретте).

Динара БАТЫРХАИРОВА.

Суреттер П.Норкиндікі.

Соңғы жаңалықтар

Телефон қабылдау

8 (72638) 3 10 75